Vẹo cột sống là gì
Vẹo cột sống là tình trạng cong của cột sống sang một bên của trục cơ thể và vẹo (xoay) của các thân đốt sống theo trục của mặt phẳng ngang. Cong vẹo cột sống có thể xảy ra đơn thuần hoặc phối hợp với các biến dạng khác của cột sống là gù ở vùng ngực hoặc ưỡn ở vùng thắt lưng.
Đây là loại bệnh có thể cải thiện theo thời gian. Trong trường hợp vẹo cột sống mức độ nhẹ, không làm ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày hoặc sức khỏe thể chất, người bệnh chỉ cần thực hiện các bài tập lưng vừa sức đã có thể phục hồi và cải thiện tình trạng từ từ.
Vẹo cột sống là tình trạng cột sống cong về một phía của cơ thể
Các dạng vẹo cột sống thường gặp
Vẹo cột sống được chia thành 4 dạng, bao gồm:
- Vẹo cột sống bẩm sinh: ngay từ khi sinh ra, người bệnh đã có hình dáng cơ thể nghiêng về 1 bên trái hoặc phải, vai và đầu nghiêng, vòng eo không đều.
- Vẹo cột sống thần kinh: tư thế có sự thay đổi.
- Vẹo cột sống dính khớp: người bệnh xuất hiện các triệu chứng đau nhức hoặc cứng khớp lưng dưới, ngứa râm ran chân hoặc đau chân khi đi bộ.
- Vẹo cột sống triệu chứng: người bệnh có thể không đau nhưng lại gây khó chịu hoặc đau khi ngồi.
Các vị trí cột sống bị vẹo
Nguyên nhân vẹo cột sống
Vẹo cột sống xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau:
Bẩm sinh
Vẹo cột sống bẩm sinh được xác định do sự phát triển bất thường của cột sống thai nhi. Điều này xảy ra có thể do ảnh hưởng từ mẹ khi mang thai có tiếp xúc với các hóa chất độc hại hoặc hoạt động gây chèn ép, tạo tác động mạnh lên thai thi,… Đây là nguyên nhân vẹo cột sống phổ biến nhất.
Di truyền
Tuy chưa có một nghiên cứu chính thức nào chứng minh vẹo cột sống là do di truyền, tuy nhiên tỷ lệ người bị vẹo cột sống bẩm sinh khi có người nhà cũng mắc bệnh là khá cao. Các chuyên gia y tế cũng khẳng định rằng di truyền có mối liên hệ chặt chẽ với tình trạng vẹo cột sống ở người.
Sau phẫu thuật
Đây là một nguyên nhân hiếm gặp nhưng không phải không xảy ra. Tình trạng này là biến chứng mà người bệnh có thể mắc phải sau khi trải qua cuộc phẫu thuật lớn. Tuy nhiên, khi cảm thấy có những dấu hiệu bất thường người bệnh nên báo ngay với bác sĩ điều trị của mình.
Hệ thần kinh
Những người mắc bệnh thần kinh cơ sẽ ảnh hưởng đến các chức năng và sự phát triển của cơ, trong đó có vẹo cột sống.
Hoạt động sai tư thế
Đây là nguyên nhân thường xảy ra ở đối tượng độ tuổi lao động và trẻ em. Trẻ em ngồi học, đeo cặp sách quá 10% trọng lượng cơ thể, người lớn làm việc sai tư thế, mang vác vật nặng thường xuyên,… sẽ tạo áp lực lớn lên cột sống khiến cột sống bị quá tải và biến dạng.
Ngồi sai tư thế là nguyên nhân dẫn đến vẹo cột sống
Chiều dài chân không đều
Vẹo cột sống chính là biến chứng của dị tật này. Người đi tập tễnh bởi hai chân không bằng nhau sẽ khiến cột sống chịu áp lực nặng, không vững trọng tâm. Từ đó dẫn đến vẹo cột sống.
Thoái hóa
Vẹo cột sống do thoái hóa xương xảy ra nhiều nhất ở người cao tuổi bước vào giai đoạn suy giảm chức năng cơ xương khớp.
Loãng xương
Loãng xương làm cho xương giòn, xốp, yếu và suy giảm mật độ xương giảm từ đó dẫn tới vẹo cột sống.
Triệu chứng nhận biết vẹo cột sống
Khi vẹo cột sống ở mức độ nhẹ không cần điều trị thường không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Đối với những trường hợp nặng hơn, hầu hết người bệnh sẽ cảm nhận thấy rõ những bất thường trên cơ thể do cột sống xoay hoặc xoắn lại, cong từ bên này sang bên kia. Chính vì vậy, triệu chứng nhận biết vẹo cột sống dễ nhận thấy nhất đó là xương sườn hoặc cơ bị nhô ra một bên xa hơn với bên còn lại.
Ngoài ra, bạn có thể nhận biết bệnh qua một số dấu hiệu lâm sàng sau đây:
- Cột sống cong vẹo rõ ràng
- Cơ thể bị nghiêng sang một bên
- Hai vai không đều nhau
- Một bên vai hoặc hông nhô ra ngoài
- Xương sườn nhô ra một bên
- Đau lưng (Thường chỉ xảy ra ở người lớn tuổi)
Các biện pháp chẩn đoán vẹo cột sống
Khi xuất hiện các triệu chứng vẹo cột sống, người bệnh không nên tự ý điều trị tại nhà mà nên đi khám chuyên Khoa Cơ Xương Khớp để được bác sĩ thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp với tình trạng bệnh.
Khi đến thăm khám vẹo cột sống ở Bệnh viện Hồng Ngọc, bác sĩ sẽ thực hiện một số xét nghiệm như:
Khám lâm sàng và lượng giá chức năng
Đầu tiên, bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh lý, thói quen sinh hoạt hàng ngày, các triệu chứng mà bệnh nhân gặp phải,… Sau đó, bác sĩ sẽ quan sát sự biến dạng lưng của người bệnh khi đứng thẳng để kiểm tra cột sống: cột sống cong vẹo sang một bên hoặc ưỡn ra trước, gù ra sau so với trục giải phẫu của cột sống, có thể là một đường cong hoặc hai đường cong, vai và vùng eo của người bệnh có cân xứng hay không, khi cúi lưng có xuất hiện ụ gồ hay không,…
Xét nghiệm hình ảnh
Bác sĩ có thể chỉ định thực hiện thêm các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh để tìm nguyên nhân và mức độ chính xác của chứng vẹo cột sống bao gồm:
- Chụp X-quang cột sống thẳng và nghiêng: Để đánh giá độ cong vẹo cột sống, ngoài ra còn giúp đánh giá tuổi xương và các dị tật bẩm sinh vùng cột sống.
- Chụp MRI (cộng hưởng từ): Được chỉ định khi nghi ngờ có khối chèn ép tuỷ, cho ra hình ảnh chi tiết về xương và mô xung quanh cột sống.
- Chụp cắt lớp vi tính CT: Được chỉ định khi nghi ngờ có sự chèn ép thân đốt sống hoặc đĩa đệm. Trong quá trình kiểm tra này, tia X chụp ở nhiều góc độ khác nhau cho ra hình ảnh 3D của cơ thể.
Điều trị vẹo cột sống đúng cách
Phần lớn những trường hợp vẹo cột sống đều được điều trị bảo tồn dưới sự kiểm tra định kỳ của bác sĩ mà không cần phẫu thuật. Một số phương pháp điều trị bảo tồn thường được áp dụng hiện nay bao gồm:
– Nếu xuất hiện tình trạng đau nhức, bệnh nhân sử dụng thuốc giảm đau dưới sự chỉ dẫn của bác sĩ
– Từ bỏ thói quen hút thuốc lá là điều quan trọng bởi nó thúc đẩy sự lão hoá diễn ra nhanh chóng hơn.
– Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng sẽ chỉ định một số bài tập vật lý trị liệu để giúp người bệnh cả thiện và dần ổn định chức năng cột sống. Các bài tập vật lý trị liệu được BV Hồng Ngọc ứng dụng trong điều trị vẹo cột sống bao gồm:
- Bơi lội
- Kéo giãn cột sống
- Nắn chỉnh tư thế hoạt động
- Các bài tập tăng lực vùng cột sống lưng
Đối với những trường hợp nghiêm trọng hơn, người bệnh không đáp ứng các phương pháp điều trị bảo tồn bác sĩ sẽ tùy tình trạng để chỉ định hướng điều trị khác như: máng nẹp chỉnh hình hoặc phẫu thuật chỉnh hình.
– Máng nẹp chỉnh hình phù hợp với những bé trai dưới 18 tuổi và bé gái dưới 17 tuổi. Bởi khi trẻ đã trưởng thành trên 22 – 25 tuổi, nẹp chỉnh hình không có hiệu quả nữa.
– Phẫu thuật chỉnh hình: Được chỉ định khi mức độ vẹo cột sống của bệnh nhân quá nặng, tiến triển nhanh, ảnh hưởng đến chức năng của các cơ quan khác, đặc biệt là cơ quan hô hấp.
Phòng ngừa vẹo cột sống
Để phòng ngừa vẹo cột sống, bạn có thể áp dụng một số cách sau:
- Thường xuyên tập luyện thể thao vừa sức để tăng sự dẻo dai cho nhóm xương và cơ, phát triển cân đối cho cơ thể.
- Xây dựng chế độ ăn đầy đủ protein, chất khoáng và vitamin, đặc biệt là ở trẻ em để đảm bảo đầy đủ chất cần thiết cho cơ thể, tránh nguy cơ suy dưỡng, thấp còi.
- Bàn ghế ngồi học hoặc làm việc phải phù hợp với chiều cao của người dùng.
- Sinh hoạt đúng tư thế, khi ngồi thì nên ngồi thẳng lưng, không nghiêng vẹo hay khom lưng.
- Học sinh không nên mang cặp quá nặng. Cụ thể, trọng lượng cặp sách không nên vượt quá 10% trọng lượng cơ thể trẻ. Lưu ý rằng, sử dụng cặp phải đeo đều hai quai hai bên vai, tránh đeo lệch về một phía.
- Thăm khám định kỳ theo chỉ định, đặc biệt đối với điều trị bằng máng nẹp chỉnh hình: 3 tháng đến khám lại 1 lần, 6 tháng chụp X-quang 1 lần
– ĐẶT LỊCH KHÁM NGAY ĐỂ ĐƯỢC CHẨN ĐOÁN TỐT NHẤT –
Liên hệ ngay hôm nay – Phòng khám Vật Lý Trị Liệu uy tín An Phục Khang – Ưu đãi đặc biệt
R3-01 Hưng Gia 5, Phú Mỹ Hưng, P Tân Phong, Quận 7, Hồ Chí Minh
Hoặc bất kỳ thắc mắc: Liên hệ hotline để được tư vấn sớm nhất ???? ????
